بعضی از سگها نسبت به صداهای ناگهانی، بلند یا غیرقابلپیشبینی واکنش شدیدی نشان میدهند. این واکنش ممکن است به شکل ترس، اضطراب، پارسکردن، پنهانشدن، فرارکردن یا حتی پرخاشگری بروز کند.
بسیاری از صاحبان سگ تصور میکنند حیوانشان بدون دلیل پرخاشگر شده است؛ درحالیکه در بعضی موارد، پرخاشگری واکنشی از روی ترس و تلاشی برای دورکردن عامل تهدیدکننده است. شناخت صداهای حساسیتزا و تمرین صحیح میتواند به کاهش این واکنشها کمک کند.
صداهایی که ممکن است برای سگها آزاردهنده باشند
هر سگی حساسیت متفاوتی دارد، اما بسیاری از سگها در برابر صداهای زیر واکنش نشان میدهند:
بوق خودرو
صدای بوق معمولاً ناگهانی، بلند و غیرقابلپیشبینی است. سگ ممکن است با شنیدن بوق شروع به پارسکردن کند، به سمت صدا برود، عقبنشینی کند یا حالت دفاعی بگیرد.
آژیر
صدای آژیر آمبولانس، پلیس یا خودروهای امدادی به دلیل شدت، تداوم و زیر و بم متغیر، برای برخی سگها تحریککننده است. بعضی سگها در برابر این صدا زوزه میکشند و برخی دیگر دچار اضطراب یا پرخاشگری میشوند.
صدای موتور
صدای موتور خودرو، موتورسیکلت یا وسایل نقلیه سنگین ممکن است، بهویژه در سگهایی که تجربه ناخوشایندی داشتهاند، واکنش شدید ایجاد کند. نزدیکشدن ناگهانی موتور یا افزایش صد ناگهانی موتور یا افزایش صدای آن میتواند احساس خطر را در سگ افزایش دهد زنگ در
زنگ در از صداهایی است که در بسیاری از خانهها باعث تحریک سگ میشود. این صدا معمولاً برای سگ با ورود یک فرد ناشناس، هیجان یا تغییر در محیط همراه است. به همین دلیل، ممکن است پس از شنیدن زنگ در، پارسکردن یا رفتار دفاعی نشان دهد.
صدای سوت
سوتزدن، بهخصوص زمانی که ناگهانی و با شدت بالا باشد، ممکن است باعث واکنش سگ شود. این واکنش میتواند شامل گوشدادن دقیق، دویدن به سمت صدا، پارسکردن یا نشاندادن رفتار تهاجمی باشد.
چرا بعضی سگها با این صداها پرخاشگر میشوند؟
پرخاشگری همیشه به معنای خشم یا تمایل به حمله نیست. در بسیاری از موارد، سگ از یک محرک میترسد و با پارسکردن، نشاندادن دندانها یا حملهکردن تلاش میکند آن محرک را از خود دور کند.
عوامل مختلفی میتوانند باعث حساسیت سگ به صدا شوند:
- تجربه ناخوشایند یا ترسناک در گذشته
- اجتماعینشدن کافی در دوران تولگی
- قرارگرفتن ناگهانی در معرض صداهای بلند
- حساسیت ذاتی یا اضطراب بالا
- درد، بیماری یا مشکلات مرتبط با شنوایی
- ناآشنابودن با صدا و ن تدریجی عادتکردن تدریجی
- واکنش هیجانی صاحب سگ هنگام شنیدن صدا
به همین دلیل، تنبیه سگ هنگام ترسیدن یا پرخاشگری معمولاً نتیجه مطلوبی ندارد و حتی ممکن است اضطراب او را بیشتر کند.
نشانههای حساسیت سگ به صدا فقط به پرخاشگری واکنش سگ فقط به پرخاشگری محدود نمیشود. برخی نشانههای رایج حساسیت صوتی عبارتاند از:
- پارسکردن یا زوزهکشیدن
- نشاندادن دندانها
- حمله به سمت منبع صدا
- پنه
- تلاش برای فرار
- لرزش بدن
- جمعکردن دم بین پاها
- چسباندن گوشها به سر
- نفسنفسزدن
- راهرفتن بیقرار
- لیسزدن لبها
- بیتوجهی به تشویقی یا فرمانهای معمول
- خرابکردن وسایل
اگر این رفتارها شدید، مداوم یا غیرقابلکنترل هستند، بهتر است موضوع توسط دامپزشک یا متخصص رفتارشناسی حیوانات بررسی شود.
چگونه سگ را به این صداها عادت بدهیم؟
عادتدهی به صدا باید با آرامش، صبر و بهصورت مرحلهای انجام شود. هدف این نیست که سگ را با صدای بلند غافلگیر کنیم؛ بلکه باید کمک کنیم صدا را بدون ترس و در کنار یک تجربه مثبت بشناسد.
۱. صدا را با شدت بسیار کم پخش کنید
فایل صوتی بوق، آژیر، موتور، زنگ در یا سوت را با کمترین صدای ممکن پخش کنید. صدا باید آنقدر کم باشد که سگ متوجه آن شود، اما دچار ترس یا واکنش شدید نشود.
۲. همزمان به سگ تشویقی بدهید
در زمان پخش صدا، از تشویقی موردعلاقه سگ استفاده کنید. به این ترتیب، سگ بهتدریج یاد میگیرد که شنیدن صدا همیشه با اتفاق ناخوشایند همراه نیست.
۳. آرامماندن را تقویت کنید
اگر سگ آرام ماند، به او تشویقی بدهید و با صدای آرام تحسینش کنید. پاداش باید زمانی داده شود که سگ رفتار آرام دارد، نه زمانی که در حال پارسکردن یا حمله است.
۴. شدت صدا را خیلی آهسته افزایش دهید
پس از چند جلسه تمرین موفق، میتوانید صدا را کمی بلندتر کنید. این افزایش باید بسیار تدریجی باشد. اگر سگ واکنش شدید نشان داد، شدت صدا زیاد بوده است و باید به مرحله قبلی برگردید.
۵. مدت تمرین را کوتاه نگه دارید
جلسههای کوتاه و منظم معمولاً بهتر از تمرینهای طولانی هستند. در صورت مشاهده خستگی، بیقراری یا کاهش تمرکز، تمرین را متوقف کنید و در زمان دیگری ادامه دهید.
۶. سگ را مجبور نکنید
سگ را به منبع صدا نزدیک نکنید و صدا را ناگهانی با ولوم بالا پخش نکنید. این کار میتواند ترس او را بیشتر کند و باعث شود واکنشهای پرخاشگرانه شدت بگیرند.
۷. یک محیط امن ایجاد کنید
در زمانهایی که احتمال شنیدن صداهای آزاردهنده وجود دارد، برای سگ یک فضای آرام و امن فراهم کنید. تخت، اسباببازی، آب و وسایل آشنای او را در این محیط قرار دهید.
اشتباهات رایج هنگام تمرین با سگ حساس به صدا
برخی رفتارهای نادرست میتوانند مشکل را شدیدتر کنند:
پخش ناگهانی صدای بلند
این روش باعث عادتکردن اصولی سگ نمیشود و ممکن است ترس و اضطراب او را افزایش دهد.
تنبیهکردن سگ
تنبیه، فریادزدن یا کشیدن قلاده هنگام ترسیدن، احساس ناامنی سگ را بیشتر میکند. سگ باید بهتدریج یاد بگیرد که در حضور صدا، رفتار آرامی داشته باشد.
نزدیککردن اجباری به منبع صدا
وادارکردن سگ به نزدیکشدن به موتور، خودرو یا در ورودی، بدون آمادهسازی قبلی، میتواند تجربهای منفی ایجاد کند.
بیتوجهی به نشانههای ترس
اگر سگ گوشهایش را خوابانده، دمش را جمع کرده یا تلاش میکند فرار کند، یعنی شدت تمرین برای او زیاد است. ادامهدادن تمرین در این شرایط نتیجه مطلوبی ندارد.
تمرین طولانی و بدون وقفه
تمرین بیشازحد میتواند سگ را خسته و تحریکپذیر کند. بهتر است تمرین کوتاه، کنترلشده و همراه با پاداش باشد.
چه زمانی باید از متخصص کمک بگیریم؟
اگر سگ هنگام شنیدن صداها به افراد یا حیوانات حمله میکند، گاز میگیرد، خودش را زخمی میکند یا نمیتواند پس از قطع صدا آرام شود، بهتر است از دامپزشک یا متخصص رفتار حیوانات کمک بگیرید.
همچنین اگر این حساسیت بهطور ناگهانی در یک سگ بالغ ایجاد شده است، بررسی وضعیت جسمی و شنوایی او اهمیت دارد؛ زیرا درد یا برخی مشکلات پزشکی نیز میتوانند باعث تغییر رفتار شوند.
نتیجهگیری
بوق خودرو، آژیر، صدای موتور، زنگ در و سوت از جمله صداهایی هستند که ممکن است در بسیاری از سگها باعث ترس، اضطراب یا واکنشهای شدید شوند. پرخاشگری هنگام شنیدن این صداها در بعضی موارد، واکنشی دفاعی ناشی از تر> بهترین روش، معرفی تدبیه پاسخ داده شود.
بهترین روش، معرفی تدریجی صدا با شدت کم، استفاده از تشویقی، تقویت رفتار آرام و فراهمکردن محیط امن است. این تمرین باید با حوصله انجام شود و در صورت بروز واکنش شدید، از ادامه آن بدون کمک متخصص خودداری شود.
